museum

Het kunstproject ‘Stedelijk Museum Ypenburg’ speelt zich af in de langste straat van de Vinex-wijk Ypenburg, de Plesmanlaan. Deze laan is op het eerste gezicht een straat als iedere andere straat: een herhaling van 47 keer dezelfde eengezinswoning. Maar wie zijn blik wat langer langs de gevels laat glijden, is getuige van een bijzonder fenomeen: de 47 erkers die de straat telt, zijn gevuld met een enorme variëteit aan opmerkelijke objecten. Op nr. 139 staat een gigantische Chinese porseleinen vaas; op nr. 117 een houten Monnik; nr. 116 toont het beeld van de dansende Krishna en op nr. 127 wordt de erker gevuld met etalagepoppen in afwisselende kleding. De erkers aan de Plesmanlaan lijken vitrines in een museum.

Het project Stedelijk Museum Ypenburg maakt dit spontane museum manifest door de ontwikkeling [en lancering] van een catalogus. De catalogus inventariseert op museale wijze de tentoongestelde objecten en geeft inzicht in de oorsprong, herkomst en de nieuwe, huidige betekenis daarvan.

De objecten worden vanuit een kunsthistorisch iconografisch/iconologisch perspectief beschreven. De oorspronkelijke betekenis van de objecten wordt zichtbaar gemaakt en geplaatst tegenover de [mogelijke] nieuwe betekenis die zij met de plaatsing in de erkers verkregen hebben. Tegelijkertijd onthullen de bewoners, als collectioneurs van Stedelijk Museum Ypenburg, in de catalogus hun persoonlijke verbintenis met de objecten. Daarmee is het project een onderzoek naar symboliek, identiteit en personificatie.

collectie

Een minutieus in elkaar gezette modelbouw boot; een reusachtige teddybeer, een oer Hollandse molen. De objecten in de erkers representeren de pluriformiteit van de bewoners achter de uniformiteit van de architectuur. Het zijn onbewuste of misschien wel bewuste tekens in de publieke ruimte die, losgeweekt van hun alledaagse omgeving, plotseling een andere betekenis kunnen krijgen.

Veel van de objecten uit de erkers hebben van oorsprong een sterke religieuze lading; vrijwel alle globale religieuze bewegingen zijn vertegenwoordigd. De oorspronkelijke betekenis van deze objecten is die van een relikwie, mascotte, amulet of totem. Objecten waarmee een bepaalde sociale [of religieuze] groep zich zodanig verwant voelde dat men aan het object steun ontrok. Objecten die geluk brachten, of waaraan beschermende eigenschappen werden toegedicht die de eigenaar behoedden voor onheil en kwade invloeden van buitenaf.

In de huidige context, de erkers in de verschijningsvorm van museale vitrines, lijken de objecten deze oorspronkelijke lading verloren te hebben. Na een schijnbaar homeopathisch verdunningsproces van soms wel eeuwen representeren deze objecten nog slechts een fractie van hun initiële betekenis.

catalogus

Met het project Stedelijk Museum Ypenburg wordt dit verdunningsproces onderzocht en wordt de oorspronkelijke betekenis van de objecten uitgezet tegenover de rol die zij in dit alledaagse stadslandschap vervullen. De invloeden (kolonisatie, gebruik in media, globalisering etc.) die deze transformatie hebben ingezet worden in beeld gebracht. Door de keuze van een museumcatalogus voor de presentatie van het project, worden de objecten andermaal in een nieuwe context geplaatst; krijgen daarmee opnieuw een andere – symbolische – betekenis.

Voor het ontwerp van de catalogus is het uitgangspunt, dat gewerkt wordt vanuit de conventies van gevestigde culturele instituten en musea. De vormgevers zullen bij hun eigentijdse interpretatie van de traditionele vormgeving van conventionele museumcatalogi, gebruik maken van de gestandaardiseerde vormen en klassieke conventies die deze instituten en musea hanteren. De duidelijke codes, referenties en regels die deze catalogi in zich meedragen worden geanalyseerd en zijn daarmee een belangrijk middel om een andere, geheel nieuwe, invalshoek en verschijningsvorm te zoeken en te kiezen.

Het project biedt de bewoners van de Plesmanlaan een nieuw perspectief op de eigen motivatie voor het tentoongestelde object. Met de catalogus in de hand wordt de bewoner van collectioneur ten slotte bezoeker in eigen straat: Stedelijk Museum Ypenburg.

De lancering van de catalogus zal gepaard gaan met een feestelijke opening van het Stedelijk Museum Ypenburg. Een dergelijke opening zal ook een interpretatie zijn van een klassieke opening van een museale tentoonstelling.

team

Het project Stedelijk Museum Ypenburg is een initiatief van Artoteek Den Haag en 7X11. Voor de ontwikkeling van ‘Stedelijk Museum Ypenburg’ heeft Artoteek Den Haag een interdisciplinair projectteam samengesteld onder leiding van de kunstenaar Claudia Linders. Zij is opgeleid als architect en haar werk kenmerkt zich in algemene zin door een zoektocht naar betekenis in het alledaagse. De kern van deze zoektocht is het mogelijk maken van een andere vorm van waarnemen, een andere manier van kijken, en het intensiveren van de waarneming; er ontstaat een speculatieve werkelijkheid, een mogelijke werkelijkheid. Verbeeldingskracht en taal zijn het communicatiemiddel. Hiervoor gebruikt zij het begrip Resign: niet ontwerpen zoals design, maar het opnieuw betekenis geven aan iets bestaands.

Werk van Claudia Linders waarin deze benadering zichtbaar wordt is onder meer het project Dare to Unlabel en het project Stad op Straat. Met Dare to Unlabel werden liefhebbers van mode uitgedaagd om designerlabels voorzichtig uit hun kleding te verwijderen in ruil voor het UNLABELED-label. De verzamelde labels –kleine stukjes van een gedeelde identiteit – werden verwerkt in een labeldress. (www.unlabeled.nl). Het is in de collectie van Droog Design 2003 opgenomen.

In Stad op Straat is, met toepassingen van samengestelde iconen in de publieke ruimte, met opzet de confrontatie tussen groepen in de samenleving opgezocht. De nieuwe symbolen toegepast in translucente lantaarnpalen met lichtprojectie op het midden van de straat fungeren tevens als landmark en waarborgen een gevoel van veiligheid.

In het team zijn de disciplines architectuur, vormgeving, fotografie en kunstgeschiedenis vertegenwoordigd:

Claudia Linders, architect
Liesbeth Fit, schrijver
Caro Verbeek, kunsthistoricus
Roos Roetman, stagiaire Taal en Cultuurstudies
Marijke Cobbenhagen & Chantal Hendriksen, grafisch ontwerpers
Ilse Schrama, fotograaf