snijvlakken
Radicale botsing van tegengestelde belangen waarbij het resultaat meer is dan de som der delen.
Uit het juryrapport: Twee uiterste schaalgebieden, het snelwegennetwerk en de traagheid van het rouwritueel, zijn op een briljante en evenzo poëtische wijze over elkaar geschoven. Het gebouw doet zich voor als een kapel in de stedelijke ruimte van het Prins Clausplein. (…) Al met al is het ontwerp meesterlijk in de conceptie van een openluchtkathedraal, goed doordacht, consequent uitgewerkt en innovatief in het gebaar van een podium en een dak als bindend middel voor een plek van rouw en afscheid nemen.
Dat het Prins Clausplein tot de verbeelding spreekt bewijst wel het plan waarmee Pieter Bas Zwaga de prijsvraag ‘Uitvaartcultuur als Ontwerpopgave' won. Hij zag het Prins Clausplein als een eigentijdse kathedraal en ontwierp een uitvaartcentrum onder de gewelven van dit viaduct.
In 2002 werd aan studenten architectuur gevraagd de gedachten te laten gaan over het ‘waar en hoe van de rouwcultuur' en die gedachten uit te werken tot een stedenbouwkundig en architectonisch overwogen vorm. De ontwerpopdracht betrof een rouw- of uitvaartcentrum, eventueel in combinatie met een crematorium, een begraafplaats of andere functies. De winnaar werd Pieter Bas Zwaga van de Academie van Bouwkunst in Groningen met zijn ‘Necroplaza', een uitvaartcentrum onder het Prins Clausplein.
Motivatie: ‘Drie overwegingen maken het Prins Clausplein tot een bijzondere plek. Zonder ook maar één enkele ingreep kent de locatie al een sacrale sfeer, doordat het 'dak' van de fly-overs van het verkeersplein de plek als een gigantische kathedraal doet ervaren. Daarnaast is er sprake van een opmerkelijk contrast tussen snelheid en traagheid, tussen vluchtigheid en bezinning. Ten derde heeft de plek betekenis in de levens van de duizenden mensen die het verkeersplein dagelijks op weg naar werk of huis passeren. Dat maakt voor die passanten een vluchtig contact met de eigen herinneringen mogelijk.' “Analoog aan het gegeven dat rijke inwoners van een stad of dorp vroeger in de kerk werden begraven, wordt voorgesteld onder de fly-overs, de gewelven van de ‘kathedraal’, een vloer te creëren van tegen elkaar liggende grafzerken”, aldus Zwaga in zijn beschrijving. “Naarmate er meer mensen begraven worden, breidt zich een plein over het maaiveld uit. Door het plein in een spiraalvorm te laten ‘groeien’, ontstaat er een tijdslijn. Verschillende culturen liggen door elkaar, vertellen samen een ‘geschiedenis’ van het begraafplein: een multicultureel gebaar bij uitstek.” De constructie van het gebouw bestaat uit een stalen frame, waaraan de vloer-, gevel-, en dakelementen opgehangen worden. Door een dubbele huid van steinglas, op glas verlijmd natuursteen, ontstaat een abstract beeld van lichtdoorlatende natuursteenblokken. Binnenin wordt een aantal vertrekken gevormd door kisten van ruwe eiken planken op houten regels, waarin diverse openingen gemaakt zijn. In het gebouw komen opbaarkamers, een crematorium, een verstrooiplek en ondersteunende functies als een ontvangstkamer, een garderobe, een familiekamer, een aula en koffiekamers, personeelsvertrekken en facilitaire ruimtes. Er zijn afzonderlijke routes mogelijk voor opbaren, begrafenissen, crematies en asverstrooiing. Gezien het materiaalgebruik en het gegeven dat zowel de zerken als de gevelpanelen zijn gedacht in een formaat van 1 bij 2,5 meter manifesteren het plein en het uitvaartgebouw zich onder de wegenkluwen samen als één monumentale sculptuur, die 's avonds het karakter van een lichtsculptuur krijgt. Lampen onder de fly-overs lichten bovendien het begraafplein aan.